|
Niszczyciele czołgów 4,7cm PaK(t) auf PzKpfw I Ausf.B SdKfz 101 Historia konstrukcji | ||||
 |
 | |||
4,7cm PaK(t) auf PzKpfw I Ausf. B "Panzerjäger I", rejon Stalingradu, je-sień 1942, pojazd wczesnej serii | 4,7cm PaK(t) auf PzKpfw 35R (f) "Panzerjäger I", jednostka nieustalona 1941 rok | |||
|
W zamierzeniach twórców niemieckiej Panzerwaffe, czołgi lekkie PzKpfw I miały być typowymi wozami szkolnymi, w zasadzie nie przeznaczonymi do użytku na polu walki. Jednak wbrew tym założeniom w pierwszych latach wojny czołgi PzKpfw I były dość powszechnie wykorzystywane bojowo. Wynikało to z niedoboru nowszych czołgów PzKpfw III i IV, których produkcja się opóźniała. Już pierwsze starcia podczas kampanii wrześniowej ujawniły wszystkie mankamenty czołgów niemieckich. Okazało się, że słabo opancerzone i uzbrojone czołgi PzKpfw I, które stanowiły ponad 46% wszystkich użytych wówczas niemieckich pojazdów pancernych, są już całkowicie przestarzałe. W najmniejszym stopniu nie były odporne na polskie środki obrony przeciwpancernej, takie jak armaty ppanc. Bofors wz.36 kalibru 37mm czy rusznice ppanc. wz.35 (pocisk wystrzelony z rusznicy mógł przebić pancerz czołowy czołgów PzKpfw I z odległości 100m). Nie były także równorzędnym przeciwnikiem dla nielicznych niestety, ale bardzo dobrych polskich czołgów lekkich 7TP, uzbrojonych w wyżej wymienioną doskonałą armatę ppanc. firmy Bofors . W związku z planowananą inwazją na Francję bardzo pilne stało się stworzenie pojazdu mogącego skutecznie zwalczać ciężko opancerzone i uzbrojone czołgi francuskie jak np. Char B1-bis (pancerz gr. do 60mm). Ponieważ czołgi PzKpfw I były wobec nich niemal zupełnie bezbronne pod koniec 1939 roku Heereswaffenamt (Urząd Uzbrojenia Wojsk Lądowych) zlecił zakładom Alkett (Altmärkische Kettenfabrik GmbH) w Berlinie-Borsigwalde opracowanie ich adaptacji na niszczyciel czołgów (samobieżne działo przeciwpancerne). Modyfikacja polegała na wycięciu pancerza nad przedziałem bojowym zdemontowaniu wieży i zamontowaniu na jej miejscu na specjalnej podstawie armaty przeciwpancernej, wyposażonej w nową obciętą osłonę czołową. Przedział bojowy był chroniony krótką | ||||
| ||||
|
Czołgów (Panzerjäger Abteilung) wzięło udział w kampanii fracuskiej. W jej trakcie "Panzerjäger I" nie tylko znakomicie zwalczały dobrze opancerzone czołgi francuskie, lecz również z powodzeniem były stosowane do bezpośredniego wsparcia piechoty. Pochlebne opinie jakie zyskały samobieżne działa przeciwpancerne skłoniły Niemców do przebudowy kolejnych PzKpfw I Ausf. B na niszczyciele czołgów. Zadanie to zlecono zakładom koda, które w tym czasie remontowały czołgi PzKpfw I i II. W wyniku uwag zgłaszanych przez załogi wzmocniono konstrukcję nadbudowy oraz zwiększono ilość płyt pancernych osłaniających przedział bojowy. Do 7 lutego 1941 wyprodukowano 70 następnych pojazdów typu 4,7cm PaK(t) auf PzKpfw I Ausf.B SdKfz 101, z których sformowano kolejne Dywizjony Niszczycieli Czołgów 529-ty, 543-ci, 561-szy 605-ty i 625-ty. 605-ty Dywizjon został na początku 1941 roku skierowany do Afryki, gdzie walczył w składzie Deutsches Afrika Korps, zaś 625-ty stacjonował w Norwegii. Pozostałych sześć, wymienionych powyżej Panzerjäger Abteilungen, walczyło do końca 1942 roku na froncie wschodnim. | ||||
| ||||
|
karabin maszynowy Rheinmetall-Borsig MG34 kalibru 7,92mm umieszczony w jarzmie kulistym Kugelblende30 na miejscu armaty przeciwpancernej. Adaptacja czołgu PzKpfw 35R(f) polegała na zdemontowaniu wieży i zamontowaniu nad przedziałem bojowym i silnikowym dużej sześciokątnej nadbudowy (w przybliżeniu miała ona kształt prostokątny) o grubości pancerza 25mm - z przodu i 20mm - boki i tył. W odróżnieniu od nadbudowy stosowanej w pojazdach 4,7cm PaK(t) auf PzKpfw I Ausf.B była ona także zamknięta od tyłu. Podłoga tylnej części nadbudowy oparta była na wspornikach w kształcie litery "C" zamocowanych do wierzchu przedziału silnikowego. Pozwoliło to na wydłużenie nadbudowy, a równocześnie zapewniało dobre chłodzenie silnika, gdyż między podłogą nadbudowy a silnikiem pozostał prześwit umożliwiający swobodny dostęp powietrza. W pojazdy 4,7cm PaK(t) auf PzKpfw 35R (f) wyposażono 559-ty, 561-szy i 611-sty Dywizjony Niszczycieli Czołgów. Bojowo pojazdów tego typu używano na froncie wschodnim oraz później we Francji. | ||||
| ||||
czołgów zostały przekazane do kompanii przeciwpancernych jednostek piechoty walczących na froncie wschodnim. Pojazdy 4,7cm PaK(t) auf PzKpfw 35R (f) trafiły również do Francji do 709. i 712.Dywizji Piechoty. W tym wypadku chodziło o łatwy dostęp do części zamiennych i wykwalifikowanej kadry remontowej. | ||||
Literatura: | ||||
