LAS SZPĘGAWSKI
Las Szpęgawski leży kilka km na północny
wschód od Starogardu Gdańskiego i jest powszechnie znany na Pomorzu nie tylko z
masowych zbrodni, dokonanych w nim przez hitlerowców w pierwszych miesiącach okupacji.
Po zbrodni ludobójstwa pozostało łącznie 39 masowych grobów zidentyfikowanych,
oznakowanych, w tym najwięcej bo 32 w enklawie oddziału 138a. Ofiary zbrodni pochodziły
nie tylko z powiatów starogardzkiego i tczewskiego, ale także kościerskiego, kwidzyńskiego
i np. koszalińskiego. Oblicza się, że w Lesie Szpęgawskim w latach 1939-1945
wymordowano 5000-7000 obywateli polskich i cudzoziemców, w tym wielu duchownych,
nauczycieli i Żydów. Pracę grupy egzekucyjnej określano mianem "komenda podróży
do nieba" (Himmelsfahrtkommando). W celu zatarcia śladów zbrodni hitlerowscy
dokonali jesienią 1944 r. wypalenia zwłok ze znacznej części grobów masowych. W latach
1967-1968 szczegółowo opracowano materiały dotyczące zbrodni w powiatach starogardzkim
(7 tomów po 200 stron każdy) i tczewskim (12 tomów). Ustalono nazwiska ponad 100 Niemców
starogardzkich, podejrzanych o dokonanie zbrodni. W 1972 r. wystąpiono z wnioskiem
do organów śledczych RFN o postawienie w stan oskarżenia winnych. Ukazały się publikacje
traktujące o zbrodniach, jak np.: "Szpęgawsk" (Gdynia 1959), Krystyna Szwentnerowa
"Zbrodnia na Via Mercatorum" (Gdynia 1958) i Stanisław Goszczurny "Mord w kociewskim lesie"
(Warszawa 1973).
|