GNIEW
Najbardziej uroczo położonym nad Wisłą
miastem kociewskim jest niewątpliwe Gniew. Najstarsze, archeologicznie udokumentowane
ślady działalności człowieka pierwotnego w rejonie Gniewa, u ujścia Wierzycy do
Wisły, sięgają lat około 2500 p.n.e. Osadnictwu sprzyjał fakt, iż tereny wokół miasta
należą do najbardziej urodzajnych na Pomorzu. Już w pierwszych wiekach naszej ery
osiedle to pełniło rolę handlowego punktu etapowego na szlaku południe-północ (via
regia) i przystani wiślanej dla statków z głębi kraju. Najstarszym zapisem tej miejscowości
jest dzień 27 grudnia 1229 r., w którym książę Sambor podarował ziemię gniewską
cystersom w Oliwie. W 1282 r. usadowili się tu na stałe krzyżacy, którzy wnet wznieśli
potężną warownię-zamek, pierwszy na lewym brzegu dolnej Wisły, osadzając w nim silną
załogę. Miasto otrzymało prawo chełmińskie 15 września 1297 r. Wojna trzynastoletnia
zakończyła ostatecznie pobyt w tym mieście krzyżaków. W 1626 r. miasto zostało zajęte
przez króla szwedzkiego. Ponownie przebywali tu Szwedzi od 24 grudnia 1655 r. W
latach zaboru pruskiego gniewianie wielokrotnie opowiadali się przeciwko Prusakom,
jak np. w początkach 1807 r., w okresie "wiosny ludów", powstania styczniowego,
połowy 1919 r., kiedy powstała tu tzw. "republika gniewska". W latach 1920-1931
Gniew był miastem powiatowym. Jesienią 1939 r. hitlerowcy zorganizowali w zamku
pokrzyżackim obóz przejściowy dla około 1800 Polaków. Okupant wymordował wielu gniewian.
Mieszkańcy brali też udział w antyhitlerowskim ruchu oporu. Po wyzwoleniu nastąpiła
rozbudowa przemysłu, powstały nowe osiedla mieszkaniowe. Miasto liczy ponad 6000
mieszkańców.
|