Starogard Gdański - stolica Kociewia - jest pięćdziesięciotysięcznym miastem
położonym po obu stronach rzeki Wierzyca. Nazwa pochodzi od słowa "Starigrod" użytego
w najstarszym dla Kociewia dokumencie, z końca XII wieku. Miasto założone zostało w
1339 r. przez Krzyżaków, pod których panowaniem pozostało do 1466 r.
Lata późniejsze, to rozwój gospodarczy miasta w ramach Rzeczypospolitej Szlacheckiej,
który zakłócały pożary i zarazy, a także wojny ze Szwedami (1625-1660). W czasie
"potopu szwedzkiego" zniszczeniu uległy między innymi kościół Św. Jana oraz dwie
kaplice: Św. Jerzego i Św. Jakuba.
Panorama miasta
Wiek XVIII zapoczątkowuje zmierzch Rzeczypospolitej, któremu daremnie próbuje
zapobiec zwołana do Starogardu Gdańskiego w 1769 r. Konfederacja Pomorska. Stanowiła
ona sprzeciw wobec zaborczych dążeń sąsiadów Polski. W wyniku rozbiorów miasto na
długie lata dostaje się pod panowanie pruskie (1772-1920). W tym okresie ludność Kociewia
wielokrotnie powstawała zbrojnie przeciwko zaborcom. Największym echem odbiła się
próba ataku na koszary wojskowe w Starogardzie Gdańskim dokonana pod dowództwem Floriana
Ceynowy, w lutym 1846 r.
Wiek XIX zaznaczył się poważnym wzrostem potencjału gospodarczego miasta.
W okresie tym powstało wiele fabryk warsztatów między innymi fabryka kotłów Horstmana
(1820), Wytwórnia Wódek i Likierów Winkelhausena (1846), kompleks młynów Wieherta
(1872). W latach 1870-1871 zbudowano pierwszą linię kolejową na Kociewiu na trasie
Piła-Starogard Gdański-Tczew. W 1900 r. miasto otrzymało gazownię i wodociągi.
29 stycznia 1920 r. do Starogardu wkroczyły polskie oddziały armii gen.
J. Hallera. Od tego czasu miasto zostało stolicą powiatu wchodzącego w skład województwa
pomorskiego. W starogardzkim garnizonie stacjonował początkowo 65 pułk piechoty,
a następnie 2 Batalion Strzelców oraz od 1926 r. 2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich.
Na terenie miasta działały liczne organizacje takie jak: Bractwo Strzeleckie, Towarzystwo
Śpiewu "Lutnia", Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", Starogardzki Klub Sportowy "Start".
Lata okupacji hitlerowskiej to jeden z najcięższych w dziejach miasta
okresów. Dowodem są liczne miejsca kaźni tak w Starogardzie (Szpital dla Nerwowo
i Psychicznie Chorych w Kocborowie) jak i okolicy (w Lesie Szpęgawskim zamordowano
około 6 tys. osób). 6 marca 1945 r. do Starogardu wkroczyły wojska Frontu Białoruskiego.
W dniu dzisiejszym miasto jest znaczącym ośrodkiem przemysłowym na Pomorzu.
Największe zakłady produkcyjne to: Starogardzkie Zakłady Farmaceutyczne "Polpharma",
Zakłady Przemysłu Spirytusowego "Polmos", Fabryka Mebli Okrętowych "Famos", Starogardzkie
Zakłady Elektrotechniczne "Elektron", Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowo - Budowlane
"Pakmet".
Najciekawsze zabytki to: rynek z kamieniczkami z przełomu XVIII i XIX wieku,
ratusz z XIX w., resztki murów obronnych z XIV w. Baszta Narożna, Baszta Gdańska,
Baszta Tczewska, kościół Św. Mateusza z XIV w., kościół Św. Katarzyny z początku XIX w.,
kościół Św. Wojciecha z początku XX w.